Lợi ích của mối đối với hệ sinh thái và con người

17/05/2024
| |
9

“Mối chủ yếu được biết đến với những thiệt hại gây ra cho con người, cả ở khu vực thành thị và nông thôn. Tuy nhiên, loài côn trùng này cũng đóng vai trò quan trọng trong việc phân hủy chất hữu cơ ở các vùng nhiệt đới, là nguồn tài nguyên thiên nhiên quan trọng, được sử dụng rộng rãi trong y học cổ truyền và cũng được người dân ở một số nơi trên thế giới tiêu thụ.” Theo Thư viện Y học Quốc gia Mỹ.

Tham khảo ngay: Dịch vụ diệt mối tận gốc Hà Nội uy tín, chất lượng 100%

Bên cạnh những tác hại như: tấn công nhà ở, tài sản, cây trồng,…, mối còn đóng góp nhiều lợi ích cho hệ sinh thái và cả con người. Cùng VinPest tìm hiểu chi tiết về tác dụng của mối trong bài viết sau đây.

Tác dụng của mối trong tự nhiên

Bạn có biết trên thế giới tự nhiên có đến hơn 2700 loài mối khác nhau. Tuy nhiên chỉ khoảng 5% trong số chúng là loài gây hại cho con người. Trên thực tế, mối là một phần rất quan trọng trong hệ sinh thái nhưng những lợi ích này thường bị lãng quên bởi những tổn thất mà nhóm mối có hại gây ra. Bạn có thể tham khảo một số tác dụng của mối đối với tự nhiên được VinPest tổng hợp sau đây.

Phân huỷ chất hữu cơ

Thức ăn chính của mối là cellulose – một chất có trong gỗ và các loài thực vật. Đặc điểm của loại chất xơ này là cứng, có độ bền cao nên rất khó tiêu hóa. Chỉ có số ít sinh vật sở hữu enzyme cellulase mới hấp thụ được. Mối chính là loại thuộc số ít đó với khả năng ăn cellulose và phân giải nó thành dạng tái sử dụng được.

Nhờ vậy mà mối có thể ăn tất cả các vật liệu nguồn gốc hữu cơ từ phân động vật ăn cỏ cho đến xác thực vật chết. Bên trong dạ dày mối có chứa các ty thể đặc biệt và một hệ vi sinh vật sống cộng sinh sẽ xử lý các nguyên liệu thô đầu vào và cho ra những chất thải có lợi cho hệ sinh vật sống xung quanh tổ mối.

Hoạt động phân hủy chất hữu cơ của mối không chỉ giúp chúng có đủ năng lượng duy trì sự sống mà còn tái tạo chất dinh dưỡng cho hệ sinh thái, đồng thời làm giảm thiểu sự tích tụ các chất thải hữu cơ. Từ đó giúp đất đai được tơi xốp, thoáng khí, giàu dinh dưỡng, màu mỡ hơn.

Mối phân hủy các chất hữu cơ
Mối phân hủy các chất hữu cơ

Bổ sung đạm (Nitơ) cho cây cối

Nitơ (N) là một nguyên tố quan trọng đối với các loài sinh vật và có nhiều trong khí quyển của Trái Đất. Tuy nhiên, nitơ không tồn tại dưới dạng độc lập mà thường gắn liền với các hợp chất khác như amoniac (NH3). Vì vậy, các loài sinh vật khi cần sử dụng nitơ thì phải loại bỏ các chất đi kèm hoặc “cố định” được nitơ.

Trong giới tự nhiên, mối là số ít loài có đặc tính “cố định” nitơ. Trong ruột mối có chứa các vi khuẩn với khả năng tách nitơ trong không khí và chuyển thành đạm. Loại phân bón này vô cùng hữu ích với cây trồng và cả những sinh vật sống trong lòng đất.

Một nhóm nhà khoa học đã làm thực nghiệm và cho thấy rằng đối với những vùng trồng lúa mì được người nông dân nuôi thêm mối và kiến đã nâng cao năng sản lượng khoảng 36%.

Ở nhiều khu vực khác thuộc châu Phi, người dân đã áp dụng các phương thức tương tự để sử dụng mối như nguồn phân bón tự nhiên chất lượng. Chẳng hạn như nông dân Malawi trồng chuối gần các tổ mối, người nông dân Zimbabwe trồng rau quả bên trên tổ mối, còn nông dân tại Zambia thì lấy đất từ tổ mối về trồng trọt,…

Mối là nguồn phân bón đạm tự nhiên cho cây trồng
Mối là nguồn phân bón đạm tự nhiên cho cây trồng

Xem thêm: Dịch vụ diệt côn trùng tại Đà Nẵng hiệu quả

Vận chuyển khoáng chất và không khí

Mối có tập tính xây dựng “vương quốc” dưới lòng đất gồm nhiều khoang tổ cùng mạng lưới đường hầm khổng lồ để di chuyển qua lại giữa các khoang. Quá trình xây dựng và mở rộng thuộc địa này vô tình làm đất tơi xốp cũng như có nhiều không khí lưu thông hơn. Từ đó giúp hệ thực vật và động vật sống xung quanh ổ mối dễ dàng hô hấp.

Khi xây tổ, mối sử dụng vữa xây là sự kết hợp của cát, đá, đất sét, các mảnh xương vụn và các mảnh rác hữu cơ. Hỗn hợp này cùng các chất bài tiết khác và phân mối vừa giúp đất giữ được dinh dưỡng vừa cải thiện cấu trúc đất thêm mềm xốp.

Một tác dụng của mối khác đến từ quá trình xây dựng tổ là sự vận chuyển đất. Những con mối thợ có xu hướng đẩy lớp đất ở bên dưới rất giàu khoáng chất lên trên mặt đất. Từ đó bổ sung thêm khoáng chất cho lớp đất bề mặt nên rất tốt cho cây trồng.

Mối vận chuyển khoáng chất và không khí
Mối vận chuyển khoáng chất và không khí

Giúp đất mềm ẩm – tăng năng suất cây trồng

Các nhà khoa học thuộc Trường Đại học Sydney đã phát hiện ra rằng các loài côn trùng làm tổ dưới đất như mối và kiến có khả năng cải tạo độ màu mỡ của những vùng đất khô cằn. Hệ thống hang động khổng lồ dưới lòng đất của chúng sẽ vô tình tạo ra nhiều rãnh nhỏ, giúp tích tụ được nhiều nước mưa, hơi ẩm và giúp cây trồng dễ tiếp cận với nguồn nước hơn.

Tại Burkina Faso, đối với các vùng đất nông nghiệp bạc màu bị chai sạn cứng như đá, người nông dân đã trộn mối cùng phân hữu cơ và nhồi vào các hố sâu đào trên mặt đất. Từ đó, mối bắt đầu làm tổ và xây dựng các đường hầm giúp dẫn nước vào đất khi trời mưa.

Trong quá trình mối xây tổ, các vật chất hữu cơ được giữ lại khiến quá trình khoáng hóa chậm hơn đồng thời các hợp chất khó phân hủy cũng dễ tan rã hơn. Nhờ vậy mà đất đai được tơi xốp và cây trồng phát triển thuận lợi. Ngoài ra, cấu trúc của tổ mối cũng góp phần giữ lại dinh dưỡng có trong đất, giữ cho đất ít bị rửa trôi, xói mòn bề mặt.

Mối giúp đất mềm ẩm và tăng năng suất cây trồng
Mối giúp đất mềm ẩm và tăng năng suất cây trồng

Mối tìm ra khoáng chất và kim loại quý

Những tổ mối kích thước lớn có thể đùn đất từ độ sâu 20m lên trên bề mặt. Vì thế, khi quan sát các tổ mối này người ta có thể tìm thấy các loại khoáng chất và kim loại quý lẫn trong đất đùn trên miệng tổ. Đây cũng là một cách giúp con người phát hiện và khai thác các khoáng sản quý hiếm nằm trong lòng đất.

Tác dụng của mối cho con người

Mối thường được nhắc đến như một kẻ phá hoại đáng ghét khi chúng luôn tấn công các công trình kiến trúc, đồ đạc, sách vở,… gây ra sự khó chịu và để lại nhiều thiệt hại nặng nề. Tuy nhiên bỏ qua những tác hại trên thì mối vẫn mang lại một vài lợi ích cho con người. Cụ thể như sau:

Là nguồn thực phẩm bổ dưỡng

Tuy không quá phổ biến ở Việt Nam nhưng ở nhiều nơi trên thế giới, mối được xem là nguồn thực phẩm chính vô cùng bổ dưỡng. Khi thực hiện các đo lường về thành phần dinh dưỡng, các nhà khoa học nhận thấy rằng hàm lượng vitamin, khoáng chất và protein có trong mối chúa, mối lính, mối thợ rất phong phú. Thậm chí mối lính còn có hàm lượng protein thô cao hơn cả mối chúa và các loại mối khác.

Trong đó, loại khoáng chất là natri thường có nhiều trong mối chúa. Còn loại khoáng chất có hàm lượng thấp nhất là mangan có trong mối lính. Ngoài ra mối còn có nhiều vitamin C, vitamin A, protein và chất béo trong khi lượng các chất kháng dinh dưỡng lại khá thấp.

Việc chế biến mối thành các món ăn đã được thực hiện qua nhiều thế hệ ở nhiều khu vực trên thế giới, và hiện đang được các quốc gia này khuyến khích để giảm thiểu lượng mối tự nhiên.

Mối là nguồn thực phẩm bổ dưỡng cho con người
Mối là nguồn thực phẩm bổ dưỡng cho con người

Bên cạnh việc chế biến thành món ăn cho người, tác dụng của mối còn là nguồn thức ăn chăn nuôi. Những chất dinh dưỡng có trong mối cũng rất hữu ích đối với các loài động vật, giúp gia tăng thể trọng và phát triển nhanh chóng. Tại nước ta, mối thường được sử dụng để làm thức ăn cho các loài gia súc, gia cầm hoặc nuôi chim chóc,…

Điều trị bệnh

Mối được sử dụng trong việc điều trị các bệnh thông thường như: cúm, hen suyễn, viêm phế quản, ho gà, viêm xoang, viêm amidan và khàn giọng,… Đặc biệt là bệnh tiêu hoá, các nhà khoa học đã tìm thấy trong chất béo của mối có chất đất sét cao lanh rất hữu ích trong việc điều chế thuốc điều trị các bệnh về đường tiêu hóa như: đau bụng, khó tiêu, đi tả, kiết lỵ, tiêu chảy.

Hy vọng qua những chia sẻ trên đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về tác dụng của mối đối với tự nhiên và đời sống con người. Bên cạnh kiến, mối là loài côn trùng góp công lớn không nhỏ trong việc duy trì đa dạng của hệ sinh thái của toàn bộ Trái Đất, đóng vai trò là thức ăn của nhiều loài động vật bao gồm cả con người.

Nếu bạn đang gặp tình trạng mối xâm nhập vào nhà và cần loại bỏ chúng thì hãy liên hệ ngay với VinPest. Chúng tôi sẽ nhanh chóng khảo sát và cung cấp dịch vụ phù hợp để giúp bạn diệt mối tận gốc chuyên nghiệp tại nhà hiệu quả nhất.

BÌNH LUẬN CỦA BẠN

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.