Đặc điểm chung của các loài kiến trên thế giới là gì?

68 Lượt

Kiến là loài côn trùng mặc dù rất nhỏ nhưng lại có số lượng đông đảo nhất. Theo thống kê, có tổng gần 13,000 các loài kiến trên thế giới. Đa số kiến sẽ tập trung ở nhiều các khu vực khác nhau, trừ những vùng lạnh giá hoặc  đại dương. Với số lượng loài đông đảo như thế này, liệu kiến có đặc điểm chung nào hay không? Câu trả lời ở đây.

Đặc điểm chung của các loài kiến trên thế giới là gì?
Đặc điểm chung của các loài kiến trên thế giới là gì?

1. Sống theo bầy đàn lên tới vài nghìn con

1.1 Kiến sống và làm việc nghiêm túc theo đàn

Đặc điểm chung dễ nhất để bạn có thể nhìn thấy được ở các loài kiến trên thế giới, chính là sống theo bầy đàn, rất ít khi chúng ta thấy kiến hoạt động riêng lẻ. Kiến lửa, kiến thợ mộc kiến riệng, kiến đen… hay bất cứ loài kiến nào, chúng đều sống và làm việc cùng với nhau them từng đàn. Đó là lí do vì sao bạn thường xuyên nhìn thấy cùng một lúc, có rất nhiều vị khách “không mời” ở trong ngôi nhà của mình.

Không chỉ di chuyển theo từng đàn cùng với nhau, kiến cũng rất đoàn kết và biết cách phối hợp khi đi tìm thức ăn. Con đầu đàn sẽ đi trước và để lại dấu hiệu cho những con phía sau dễ dàng phát hiện ra. Cũng chính vì thế mà đã tạo ra được những con đường mòn đặc biệt cho cả đàn di chuyển dễ dàng hơn.

1.2 Phân chia công việc rõ ràng

Hơn nữa, trong bầy đàn của kiến, có sự phân chia công việc rõ ràng cho từng cấp bậc, kiến chúa sẽ có nhiệm vụ sinh sản, đẻ trứng. Còn kiến đực có nhiệm vụ giao phối với kiến chúa. Đông đảo những con kiến lính và kiến thợ, có nhiệm vụ tìm kiến thức ăn, bảo vệ tổ.

Đặc điểm chung của các loài kiến trên thế giới là gì?
Trong bầy đàn của kiến, có sự phân chia công việc rõ ràng cho từng cấp bậc

Những con kiến trong cùng một tổ rất tuân thủ nguyên tắc và sự phân cấp. Chính vì thế, chúng ta cũng thường xuyên nhìn thấy hơn những con kiến thợ làm việc chăm chỉ, cần mẫn.

1.3 Hy sinh vì nhau

Bạn sẽ rất ngạc nhiên đấy. Những con kiến nhỏ sống theo đàn, vừa đoàn kết, vừa biết hy sinh vì nhau. Khi một con kiến bị tấn công, chúng sẽ phát ra tín hiệu, để cánh báo cho những con khác. Khi tổ bị tấn công, những con kiến thợ sẵn sàng hy sinh để bảo vệ trứng và kiến chúa. Còn những con kiến đực, khi chết đi, lấy thân mình làm thức ăn cho đồng loại.

Mỗi một con kiến trong một tập thể, đều rất ý thức được cấp bậc,vị trí và trách nhiệm của mình. Chúng hăng say lao động. Biết đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau. Sẵn sàng bảo vệ, chiến đấu vì đồng loại khi có nguy hiểm cận kề.

2. Sử dụng Pheromone trong tập tính của mình

2.1 Kiến dùng Pheromone để chỉ đường

Các loài kiến trên thế giới, mang trong mình 1 loại hóa chất đặc biệt là Pheromone. Trên đường di chuyển, chúng sẽ tiết ra loại chất này để đánh dấu và chỉ đường cho những con khác. Bằng bộ râu của mình, những con kiến sẽ định vị dược mùi, vị trí của thức ăn. Sau đó, kiến thu thập thông tin và xử lý dữ liệu để biết được tình hình môi trường xung quanh mình. Khi phát hiện ra đoạn đường đã “rải” pheromone bị cắt khúc, kiến sẽ nhanh chóng tìm một con đường mới. Việc này nhằm giúp ích cho những con khác trong đàn.

Đặc điểm chung của các loài kiến trên thế giới là gì?
Các loài kiến trên thế giới, mang trong mình 1 loại hóa chất đặc biệt là Pheromone

2.2 Kiến dùng Pheromone để bảo vệ nhau

Chất Pheromone ngoài việc để làm tín hiệu dẫn đường cho nhau, còn được kiến áp dụng cho nhiều trường hợp khác nữa. Khi một con kiến bị thương trong quá trình chiến đấu với kẻ địch để bảo vệ tổ, nó sẽ tiết ra loại chất đặc biệt này với nồng độ cao hơn bình thường. Việc làm này của nó là để cảnh báo với đồng bọn của mình về mối huy hiểm sắp tới. Một số loài thông minh hơn, còn sử dụng chất này để gây nhiểu với kẻ thù.

3. Cấu trúc xây tổ của các loài kiến

3.1 Nguyên lý xây tổ

Hầu như các loài kiến trên thế giới đều có một đặc điểm chung ở cái tổ của mình. Kiến sẽ xây dựng tổ dựa trên trí nhớ của mình về địa hình và cả vị trí của mặt trời. Mỗi chiếc tổ kiến đều được cấu tạo rất phức tạp bằng nhiều lối đi khác nhau nhằm chống lại kẻ thù. Bên cạnh đó, tổ cũng phải bảo đảm cho việc bảo vệ kiến chúa và trứng. Dĩ nhiên cũng để chống lại các tình huống ngập úng…

Tổ kiến được xây dựng bằng đất, lá cây khô, mùn hoặc vụn thực vật đã mục nát… Chúng kết dính với nhau rất chắc chắn. Bên trong tổ sẽ có rất nhiều lối đi, như một mê cung vậy. Thiết kế này nhằm ngăn chặn kẻ thù xâm nhập. Đồng thời cũng tránh một số tác hại từ thiên nhiên.

3.2 Vị trí xây tổ của kiến: 

Vị trí làm tổ của kiến cũng rất  đa dạng, có khi là ở trên cây, có khi ở dưới đất, trong các kẽ hở, khe nứt của tường… Kiến thường dùng đất, lá cây, rễ cây… để làm tổ cho mình. Dĩ nhiên, trước khi “xây dựng” ngôi nhà của mình, kiến cũng phải nghiên cứu và chọn lựa rất kỹ càng. Nhiệm vụ xây dựng tổ, chắc chắn cũng là do kiến thợ đảm nhiệm.

Mỗi một chiếc tổ sẽ được xây to, nhỏ khác nhau bởi phụ thuộc vào số lượng cá thể trong đàn. Cũng có những chiếc tổ kiến rất lớn, nhiều khi khiến chúng ta vô tình nghĩ nó là tổ ong.

Đặc điểm chung của các loài kiến trên thế giới là gì?
Vị trí làm tổ của kiến cũng rất  đa dạng, có khi là ở trên cây, có khi ở dưới đất

3.3 Cuộc sống bên trong tổ kiến: 

Chiếc tổ của kiến cũng thường xuyên được vệ sinh một cách sạch sẽ để trách các bệnh lây nhiễm.

  • Những con kiến lính to khỏe giữ vai trò “binh sĩ” bảo vệ tổ.
  • Những con kiến thợ lại có nhiệm vụ vệ sinh phía bên trong tổ, dọp dẹp và chôn chất những xác kiến đã chết ở bên trong tổ.
  • Kiến chúa tập trung đẻ trứng để duy trì đàn và tăng số lượng cá thể.
  • Kiến đực giao phối để giúp kiến chúa sinh sản tốt hơn. Đồng thời cũng là thức ăn cho những con kiến khác sau khi nó chết đi

Mặc dù trong mỗi chiếc tổ kiến, có đến hàng trăm, thậm chí là hàng nghìn cá thể kiến nhưng mỗi chiếc tổ kiến được xem như là một tổ chức với các cơ quan vận hành riêng biệt, tạo nên một xã hội thống nhất.

Có thể thấy kiến là một loài có cấu trúc xã hội rất cao, mặc dù kiến cũng có lợi khi giúp con người tiêu diệt một số loại côn trùng khác, nhưng chúng cũng là mỗi phiền toái cho con người. Thậm chí có một số loài còn nguy hiểm, dám tấn công và làm ảnh hưởng đến sức khỏe của chúng ta.